Haren die overeind gaan staan en papiertjes die blijven plakken.. Hoe kan dit?! In deze activiteit ontdekken jonge kinderen statische elektriciteit met hun eigen lijf.
In deze activiteit ervaren kinderen hoe hun lijf elektriciteit kan opwekken door wrijving. Ze ontdekken dat hun haar, handen en kleding samen iets bijzonders kunnen laten gebeuren. Het proefje draait om verwondering en ervaren, niet om begrijpen hoe het precies werkt. Kinderen leren dat techniek soms begint met voelen en kijken.
Zorg voor een rustige ruimte waar kinderen kunnen bewegen. Leg ballonnen, kleine papiersnippers en eventueel een wollen doek of trui klaar. Zorg dat kinderen droge handen hebben, want dat werkt het beste bij statische proefjes. Zet een tafel klaar waar kinderen samen kunnen experimenteren.
Je begint met een kort gesprekje over haren: wat gebeurt er soms als je je haar kamt of een wollen trui uittrekt? Daarna laat je zien hoe je een ballon over je trui wrijft. Je vraagt de kinderen goed te kijken wat er gebeurt als je de ballon bij je haar of papiertjes houdt. Zo wek je nieuwsgierigheid voordat ze zelf aan de slag gaan.
Stap 1: Wrijven met het lijf
Laat de kinderen in tweetallen samenwerken. Zo kunnen ze bij elkaar zien wat er gebeurt. Geef ieder duo een opgeblazen ballon. Laat de kinderen de ballon stevig over hun trui, vest of mouw wrijven. Doe dit samen voor, zodat iedereen ziet hoe stevig “stevig” is. Laat ze dit een paar keer herhalen, zodat de wrijving goed merkbaar wordt.
Stap 2: Haren en ballon
Laat de kinderen de ballon langzaam boven hun hoofd houden. Ze zien dat haren omhoog komen of naar de ballon toe bewegen. Geef ze de tijd om dit rustig te bekijken en opnieuw te proberen.
Stap 3: Ballon en papiersnippers
Leg kleine papiersnippers op tafel. Laat de kinderen de ballon net boven de snippers houden, zonder deze aan te raken. Ze zien dat de snippers omhoog springen en aan de ballon blijven plakken.
Stap 4: Opnieuw proberen en vergelijken
Laat de kinderen opnieuw wrijven en testen. Moedig hen aan om te vergelijken: werkt het beter na vaker wrijven of na kort wrijven? Laat ze ontdekken dat opnieuw proberen soms meer effect heeft.
Stap 5: Samen kijken en benoemen
Sta even stil bij wat er gebeurt. Vraag wat ze zien gebeuren met de haren en de papiersnippers. Benoem rustig de observaties zonder uitleg te geven over hoe het werkt.
Je sluit af door samen te benoemen wat ze hebben gezien: haren omhoog, papiertjes die plakken. Je benadrukt dat dit geen magie is, maar iets wat hun lijf zelf kan doen. Daarna ruim je samen op en zorg je ervoor dat de ballonnen kapot gaan en worden weggegooid.
Tafelruimte waar kinderen rondom kunnen staan en rustig kunnen werken.
Cognitieve ontwikkeling
Kinderen ontdekken dat hun handelen effect heeft, doordat wrijven zorgt voor zichtbare beweging. Ze oefenen met oorzaak en gevolg door het proefje te herhalen en te vergelijken.
Sociaal-emotionele ontwikkeling
Kinderen ervaren verwondering en plezier wanneer het proefje lukt. Ze leren omgaan met spanning en delen hun ontdekkingen met anderen. Dit versterkt hun zelfvertrouwen en gevoel van samen beleven.
Motorische ontwikkeling
Door het wrijven en vasthouden van de ballon oefenen kinderen hun fijne motoriek en coördinatie. Ze leren hun bewegingen bewuster en gecontroleerder uitvoeren.
Kunstzinnige ontwikkeling
Het onverwachte en bijna magische effect prikkelt de fantasie van kinderen. Ze ervaren dat alledaagse materialen verrassende mogelijkheden hebben.
Taalontwikkeling
Kinderen leren woorden geven aan wat ze zien en voelen. Door hierover te praten vergroten zij hun woordenschat.
Rekenontwikkeling
Kinderen vergelijken hoeveel papiertjes blijven plakken en merken verschillen op tussen vaker of minder vaak wrijven. Ze oefenen met vergelijken en soms met tellen in een speelse context.
