Buiten ziet dezelfde plek er in de schemering ineens heel anders uit. Tijdens deze lichtjestocht volgen kinderen een route op het BSO plein met reflecties, lichteffecten en korte opdrachten.
De kinderen lopen tijdens de schemering een vooraf uitgezette route op het BSO plein. Onderweg zoeken ze reflecterende markeringen en voeren ze korte natuur- en waarnemingsopdrachten uit. De activiteit laat hen ervaren hoe buiten verandert wanneer het donkerder wordt.
Geen waxinelichtjes en geen losse knoopcelbatterijen, maar een rustige tocht waarbij kijken, luisteren en samen buiten zijn centraal staan.
Loop de volledige route vooraf bij vergelijkbare lichtomstandigheden en controleer ondergrond, water en donkere hoeken. Gebruik reflecterende linten, reflectorkaarten of stevige oplaadbare lantaarns. Gebruik geen echte kaarsen, waxinelichtjes of losse knoopcelbatterijen. Zorg dat pedagogisch professionals een goede (oplaadbare) zaklamp bij zich hebben voor veiligheid en noodsituaties. Maak kleine groepen en spreek een duidelijk begin- en eindpunt af.
Start voordat het echt donker is en bespreek wat kinderen verwachten dat buiten anders wordt wanneer er minder licht is. Laat zien hoe een reflecterend materiaal oplicht wanneer er licht op valt. Spreek de veiligheidsregels duidelijk af: niemand loopt vooruit buiten de afgesproken groep en de route wordt niet verlaten. Vertel welk gedrag je van de kinderen verwacht voordat ze vertrekken.
Stap 1: Laat je ogen wennen
Loop de eerste minuten zonder opdrachten en laat kinderen rustig om zich heen kijken. Welke kleuren vallen minder op? Welke vormen zie je nog goed? Kan je al sterren of een maan zien? Gebruik alleen extra licht wanneer dat voor de veiligheid nodig is.
Stap 2: Zoek de reflectoren
Plaats vooraf reflecterende markeringen langs de route. Kinderen zoeken samen naar het volgende teken zonder van het pad af te gaan. Bij iedere markering staat of vertelt de pedagogisch professional een korte opdracht. Zoals, bedenk welke vijf dieren in de nacht pas actief worden.
Stap 3: Luister naar buiten
Stop op een veilige plek en blijf ongeveer één minuut stil. Welke geluiden vallen nu meer op dan overdag? Laat kinderen na afloop kort vergelijken wat zij gehoord hebben.
Stap 4: Zoek licht zonder lamp
Laat kinderen letten op lichtbronnen in de omgeving, zoals straatverlichting, ramen, maanlicht of weerkaatsing. Bespreek welke lichtbronnen natuurlijk zijn en welke door mensen zijn gemaakt. Kijk alleen vanaf de afgesproken route.
Stap 5: Schaduw en vorm
Gebruik op een veilige plek de zaklamp van de pedagogisch professional om een boom, struik of voorwerp kort van verschillende kanten te belichten. Laat kinderen zien hoe de schaduw verandert wanneer het licht verplaatst wordt. Kinderen blijven daarbij op één vaste plek.
Stap 6: Terug naar de BSO
Volg de laatste reflectoren terug naar het startpunt. Tel de groep opnieuw en verzamel alle uitgezette materialen. Laat geen reflectoren, linten of andere spullen buiten achter.
Makkelijker: Doe de tocht vlak voor zonsondergang zodat er nog voldoende daglicht is.
Moeilijker: Voeg observatieopdrachten toe waarbij kinderen achteraf beschrijven wat zij in het donker anders waarnamen dan overdag.
Variatie of extra uitdaging: Loop dezelfde korte route eerder op de dag en later in de schemering en vergelijk beide ervaringen.
Ga bij terugkomst kort binnen of op een verlichte buitenplek bij elkaar zitten. Vraag wat buiten in de schemering het meest veranderde en welk geluid of beeld opviel. Bespreek dat minder licht ervoor zorgt dat andere zintuigen soms meer aandacht krijgen. Controleer tot slot of alle materialen van de route zijn opgehaald.
Buiten op een vooraf gecontroleerde en bekende route op het BSO plein.
Cognitieve ontwikkeling
Kinderen vergelijken waarnemen bij daglicht en bij minder licht. Ze ontdekken hoe reflectie, schaduw en lichtbronnen invloed hebben op wat zij zien.
Sociaal-emotionele ontwikkeling
Kinderen leren in een groep rekening houden met elkaar en samen verantwoordelijk te zijn voor een veilige tocht. Ze oefenen met aangeven wat zij wel of niet prettig vinden.
Motorische ontwikkeling
Kinderen bewegen bewust en gecontroleerd over een route met minder licht. Ze passen tempo en houding aan de omstandigheden aan.
Taalontwikkeling
Kinderen beschrijven wat zij horen en zien en vergelijken waarnemingen met elkaar. Ze gebruiken woorden rond licht, donker, reflectie, schaduw en richting.
