De kinderen ontwerpen een machine of kettingreactie die een klein pakje vanzelf een route laat afleggen. Rollen, vallen, duwen, kantelen en doorgeven: hoe meer slimme schakels, hoe beter.
De kinderen ontwerpen in kleine teams een eenvoudige cadeautjesmachine. Het doel is om een licht nep-cadeautje van een startpunt naar een eindpunt te verplaatsen zonder dat iemand het onderweg met de hand oppakt. De machine bestaat uit meerdere technische stappen, bijvoorbeeld een helling, hefboom, rollend voorwerp of vallende dominostenen. De kinderen bouwen, testen, passen aan en proberen opnieuw.
Verzamel veel eenvoudige bouwmaterialen, zoals karton, kokers, bekers, touw, tape, blokjes, knijpers, knutselstokjes en lichte ballen. Gebruik alleen lichte materialen en vermijd scherpe, zware of breekbare onderdelen. Geef ieder team een vaste werkplek en bepaal vooraf hoeveel ruimte de machine maximaal mag innemen. Gebruik als cadeau een leeg klein doosje of ander zeer licht voorwerp.
Zet een klein doosje op tafel en wijs een eindpunt ongeveer twee meter verderop aan. Vraag hoe je het doosje daar zou kunnen krijgen zonder het te dragen of rechtstreeks te gooien. Laat kinderen een paar ideeën noemen en vertel dat zij een hele machine gaan bouwen waarin verschillende bewegingen elkaar opvolgen.
Stap 1: Bedenk de route
Ieder team bepaalt waar het cadeau begint en eindigt. Laat ze eerst een eenvoudige schets maken met minimaal drie verschillende stappen. Houd het plan haalbaar binnen de beschikbare ruimte en tijd.
Stap 2: Bouw de eerste beweging
Begin met één onderdeel dat echt werkt, bijvoorbeeld een kartonnen helling waar een bal vanaf rolt. Test dit meteen voordat de rest van de machine wordt gebouwd. Zo voorkomt het team dat het hele ontwerp afhankelijk blijkt van één onderdeel dat niet werkt.
Stap 3: Voeg schakels toe
Bouw nu steeds één nieuw onderdeel. De bal kan bijvoorbeeld blokjes omduwen, waardoor een touw loskomt dat een doosje laat glijden. Laat kinderen na iedere nieuwe schakel opnieuw testen.
Stap 4: Laat het cadeau bewegen
Het kleine cadeau moet ergens in de ketting worden geduwd, gekanteld, gerold of verplaatst. Het mag tijdens de machine niet met de hand geholpen worden. Wanneer een onderdeel niet werkt, mag het team stoppen en aanpassen.
Stap 5: Test de hele machine
Start de machine bij het afgesproken beginpunt en kijk hoe ver de kettingreactie komt. Noteer waar hij stopt. Kies daarna één of twee onderdelen om te verbeteren en voer opnieuw dezelfde test uit.
Stap 6: De bezorgronde
Wanneer de teams klaar zijn, laat ieder team de volledige machine aan de rest zien. Ze leggen kort uit welke onderdelen zij hebben gebruikt en welk probleem tijdens het bouwen het lastigst was. Een machine hoeft niet volledig te werken om gepresenteerd te kunnen worden.
Makkelijker: Laat teams een machine bouwen met minimaal drie werkende stappen en geef voorbeelden van mogelijke onderdelen.
Moeilijker: Laat de machine minimaal vijf verschillende technische schakels bevatten en stel een maximale hoeveelheid tape in.
Variatie of extra uitdaging: Voeg een verplichte opdracht toe, bijvoorbeeld het cadeau moet één keer omhoog, door een tunnel of om een hoek bewegen.
Bekijk samen welke machines soepel werkten en welke juist veel aanpassingen nodig hadden. Vraag welke verbetering tijdens het testen het meeste verschil maakte. Benoem dat techniek vaak bestaat uit proberen, ontdekken waarom iets niet werkt en daarna opnieuw bouwen. Sorteer na afloop karton, papier en herbruikbare bouwmaterialen zodat zoveel mogelijk opnieuw gebruikt kan worden.
Binnen, in een ruime groepsruimte of atelier waar ieder team een eigen tafel of vloerdeel heeft. Zorg dat machines niet in looproutes worden gebouwd en dat er voldoende afstand tussen de teams blijft.
Cognitieve ontwikkeling
Kinderen plannen, bouwen, testen en verbeteren een technische constructie. Ze leren oorzaak en gevolg herkennen en ontdekken hoe meerdere bewegingen elkaar kunnen opvolgen.
Sociaal-emotionele ontwikkeling
Kinderen werken samen aan een complex probleem en leren omgaan met onderdelen die niet direct werken. Ze verdelen taken, bespreken oplossingen en nemen samen beslissingen.
Motorische ontwikkeling
Knippen, bouwen, verbinden en nauwkeurig plaatsen vraagt om fijne motoriek en technische handvaardigheid. Kinderen leren materialen gericht gebruiken om beweging mogelijk te maken.
Taalontwikkeling
Kinderen bespreken ontwerpen, leggen problemen uit en gebruiken technische woorden zoals helling, hefboom, beweging en kettingreactie. Tijdens de presentatie verwoorden zij hoe hun machine werkt.
Rekenontwikkeling
Kinderen meten afstanden en vergelijken lengtes en posities. Ze gebruiken deze informatie om de werking van hun machine te verbeteren.
