Op een onbewoond eiland overleef je niet alleen… je bouwt samen een hele samenleving. Wie doet wat? Wat is eerlijk? En wat als iemand zich niet aan afspraken houdt?
Kinderen ontwerpen samen een eilanddorp waarin iedereen een rol heeft en er afspraken zijn over hoe ze samenleven. Ze bepalen taken, maken keuzes en denken na over wat eerlijk en handig is voor de groep.
Leg grote vellen papier, stiften en eventueel post-its klaar. Zorg voor een ruimte waarin kinderen goed kunnen overleggen en samenwerken. Werk met de hele groep of verdeel in 2 kleinere groepen.
Neem de kinderen mee in het idee dat ze al een tijdje op een onbewoond eiland leven en dat ze nu een echt dorp gaan bouwen. Niet alleen hutten, maar ook afspraken en rollen zijn nodig. Laat kinderen nadenken over vragen zoals: wie zorgt voor eten, wie bouwt, en wie neemt beslissingen? Leg uit dat ze samen een werkend eilanddorp gaan maken.
Stap 1: Verkennen van wat een samenleving nodig heeft
Start met een kort gesprek over wat nodig is om samen te leven. Kinderen noemen dingen zoals eten, veiligheid, samenwerken en afspraken. Jij helpt om dit concreet te maken en legt de link naar hun eigen leefwereld.
Stap 2: Rollen bedenken
Kinderen bedenken samen welke rollen er nodig zijn op het eiland, zoals bouwer, verzamelaar, verzorger of leider. Jij stimuleert dat ze breed nadenken en niet alleen voor de hand liggende rollen kiezen.
Stap 3: Rollen verdelen
Kinderen kiezen of verdelen de rollen. Jij begeleidt dit proces zodat het eerlijk verloopt en iedereen een plek krijgt. Bespreek ook dat rollen kunnen verschillen in belangrijkheid, maar dat iedereen nodig is.
Stap 4: Afspraken maken
Kinderen bedenken samen regels die nodig zijn om het dorp goed te laten werken. Jij helpt om deze concreet en duidelijk te formuleren en stimuleert dat kinderen nadenken over gevolgen.
Stap 5: Het eilanddorp uitwerken
Kinderen tekenen hun dorp op een groot vel papier. Ze geven aan waar wat gebeurt en wie waar verantwoordelijk voor is. Jij helpt bij overzicht en samenwerking.
Stap 6: Presenteren en uitleggen
Kinderen presenteren hun eilanddorp aan elkaar. Ze leggen uit welke keuzes ze hebben gemaakt en waarom. Jij stimuleert reflectie en laat kinderen vragen stellen.
Stap 7: Reflecteren op samenleven
Bespreek wat goed werkte en wat lastig was. Leg de link naar de echte wereld: hoe werkt dat thuis, op school of in de samenleving? Kinderen krijgen zo inzicht in hun eigen rol in de wereld.
Makkelijker:
Werk met vooraf bedachte rollen waar kinderen uit kunnen kiezen.
Moeilijker:
Laat kinderen nadenken over conflicten en oplossingen binnen hun dorp.
Variatie of extra uitdaging:
Speel een situatie na waarin er iets misgaat (bijvoorbeeld oneerlijk delen) en laat kinderen dit oplossen vanuit hun rollen.
Laat kinderen benoemen wat zij belangrijk vinden in een samenleving. Bespreek welke afspraken ze ook in het dagelijks leven herkennen. Sluit af door het eilanddorp een plek te geven of kort samen te vatten wat ze hebben geleerd.
Geef ruimte voor ieders mening en zorg dat iedereen aan bod komt.
Help bij overleg en stuur bij zonder het over te nemen.
Werk in duidelijke stappen en houd overzicht.
Stimuleer eigen keuzes en verantwoordelijkheid.
Begeleid samenwerking en benoem positief gedrag.
Geef zelf het goede voorbeeld in luisteren en respect.
Stel duidelijke grenzen en grijp rustig in bij onrust.
Binnen of buiten, met voldoende ruimte om samen te werken en te overleggen.
Cognitieve ontwikkeling
Kinderen leren nadenken over systemen en samenhang. Ze maken keuzes en zien de gevolgen daarvan. Ze ontwikkelen probleemoplossend denken.
Sociaal-emotionele ontwikkeling
Kinderen oefenen met samenwerken en verantwoordelijkheid nemen. Ze leren omgaan met verschillen en ontwikkelen inlevingsvermogen. Ze ervaren hun rol binnen een groep.
Taalontwikkeling
Kinderen verwoorden hun ideeën en luisteren naar anderen. Ze oefenen met argumenteren en reageren. Hun communicatieve vaardigheden groeien.
Burgerschapsontwikkeling (Jij en de wereld)
Kinderen krijgen inzicht in hoe een samenleving werkt. Ze ervaren dat regels, rollen en samenwerking nodig zijn. Ze ontwikkelen bewustzijn van hun eigen plek en invloed in de wereld.
